Thứ năm 18/10/2018 19:30

Có một “Donald Trump” ở Brazil

16:47 | 12/10/2018

|
Việc ứng cử viên Jair Bolsonaro của đảng cực hữu về đầu tại vòng một cuộc bầu cử tổng thống Brazil ngày 8/10 đang khiến giới phân tích quốc tế lo ngại về khả năng quốc gia lớn nhất Mỹ Latinh này rơi vào vòng xoáy chia rẽ dân tộc.  
co mot donald trump o brazilNông dân Brazil đổ xô trồng đậu tương bán cho Trung Quốc
co mot donald trump o brazilBí mật về “bóng hồng” khiến Neymar chao đảo
co mot donald trump o brazil
Ứng cử viên Jair Bolsonaro của đảng cực hữu Brazil

Với hơn 46% số phiếu, ông Jair Bolsonaro của đảng cực hữu về đầu tại vòng một cuộc bầu cử tổng thống Brazil ngày 8/10. Ứng cử viên Fernando Haddad của đảng lao động về nhì, nhưng bị bỏ xa lại phía sau với khoảng 29%. Ông Haddad là người thay thế cựu Tổng thống Lula đang bị ngồi tù. Tại vòng 2 cuộc bầu cử vào ngày 28/10 tới, nhiều khả năng ứng cử viên dân túy cực hữu này thắng cử.

Ba tuần lễ trước bầu cử tổng thống Brazil vòng một, các cuộc thăm dò dự báo ứng viên Bolsonaro về đầu, nhưng sẽ thua ở vòng hai, bất luận đối thủ của ông này là ai. Với kết quả của vòng một được thông báo ngày 8/10, giới quan sát không còn tự tin như trước. Theo nhà nghiên cứu chính trị tại đại học Minas Gerais, miền Nam Brazil, ứng viên cực hữu đang có "cơ may rất lớn" ngồi vào chiếc ghế tổng thống thay thế ông Michel Temer. Đối thủ của Jair Bolsonaro ở vòng nhì là Fernando Haddad, ứng viên của đảng lao động, thực sự thở phào nhẹ nhõm khi cứu vãn được chiếc vé lọt vào vòng hai cuộc tuyển cử lần này. Trong trường hợp ứng viên cực hữu đắc cử vào ngày 28/10 tới đây, tương lai Brazil sẽ ra sao?

Giới quan sát cho rằng, do thất vọng quá lớn sau 13 năm cánh tả cầm quyền, hơn 46% cử tri Brazil đã dồn phiếu cho ứng viên Bolsonaro, người không che giấu hoài niệm với thời kỳ đất nước bị cai trị với một bàn tay sắt.

Đã qua rồi thời kỳ mà người hùng Lula da Silva đưa được hàng triệu người dân Brazil thoát khỏi cảnh bần hàn, giành một chỗ đứng cho Brazil trong câu lạc bộ các nền kinh tế đang trỗi dậy. Trong nhóm BRICS, Brazil lại có nhiều lợi thế. Brazil vừa là một nền dân chủ, vừa có tiềm năng kinh tế cao. Hai sự kiện thể thao trọng đại là Cúp bóng đá Thế giới 2014 và Thế vận hội 2016 tưởng chừng là những cột mốc quan trọng đem lại niềm tự hào và thịnh vượng cho người dân Brazil. Nhưng giấc mơ đã không thành.

Từ khi Olympic 2016 hạ màn, GDP sụt giảm 7% trong hai năm liên tiếp, Brazil đi từ khủng hoảng kinh tế, đến xã hội và chính trị. Tai tiếng tham nhũng bám rễ vào các hoạt động chính trị tại quốc gia này, khiến nữ tổng thống đầu tiên của Brazil bị phế truất. Người đỡ đầu cho sự nghiệp chính trị của bà Dilma Rousseff là cựu Tổng thống Lula da Silva hiện đang ngồi tù. Thay thế bà Rousseff ở chức vụ tổng thống là ông Michel Temer cũng bị nhiều tai tiếng, làm ăn không minh bạch và ông này chỉ cứu được chiếc ghế tổng thống của mình trong đường tơ kẽ tóc.

Trong bối cảnh kinh tế sụp đổ, bất mãn xã hội dâng cao, tình trạng mất an ninh lan tràn, các chính trị gia từ tả sang hữu đều bị cáo buộc tham nhũng, thì nhân vật được gọi là một "Donald Trump" của Brazil đã nổi lên. Đó chính là ông Bolsonaro.

Ưu điểm của ứng viên này là không bị tai tiếng tham ô. Ông đòi "mạnh tay quét sạch những thành phần ăn trên ngồi trốc trong chính quyền". Đây là một lá bài được ông khai thác khéo léo, trong lúc dân tình đang khốn khổ vì khủng hoảng kinh tế. Chính ở điểm này, một phần không nhỏ cử tri từng ủng hộ đảng lao động của cựu Tổng thống Lula đã đi theo Bolsonaro. Thêm vào đó, phe của cựu Tổng thống Lula đã phạm một sai lầm lớn về chiến lược: cho tới giờ chót đảng này vẫn tin tưởng vào Lula, trong lúc ông đã phải ngồi tù vì tội tham nhũng và không được quyền tranh cử.

Mãi tới 11/9/2018, tức 5 tuần trước bầu cử tổng thống vòng một, Lula và đảng lao động mới chính thức chỉ định ông Fernando Haddad ra ứng cử thay thế. Ông này là một trí thức, 55 tuổi, ít được công chúng và kể cả các cử tri cánh tả Brazil biết đến. Có lúc đảng lao động tưởng chừng đã bị loại ngay từ vòng 1. Tình thế "rắn không đầu" của bên cánh tả là một yếu tố quan trọng giúp cho ứng viên cực hữu kiếm phiếu.

Một điểm mạnh nữa của Jair Bolsonaro là ông đánh trúng tâm lý công luận Brazil chán ngán với tình trạng mất an ninh trên toàn quốc. Vừa hứa hẹn "tái lập kỷ cương", ông vừa chủ trương cho người dân được quyền mang súng để tự vệ. Thêm vào đó, đảng cực hữu Brazil đã dựa vào Hội thánh Tin lành Phúc Âm rất có thế lực tại Brazil. Là một người theo đạo Công giáo, Jair Bolsonaro đã không ngần ngại đi theo đạo Tin lành để dựa vào thế lực của giáo hội này, vốn có ảnh hưởng lớn đối với giới địa chủ và nhiều doanh nhân trong ngành công nghiệp thực phẩm.

Được từ bên Giáo hội Phúc Âm Tin lành đến giới chủ Brazil ủng hộ, Jair Bolsonaro không che giấu là ông vẫn ngưỡng mộ thời gian 20 năm mà Brazil dưới sự lãnh đạo của giới tướng lĩnh quân sự. Ứng viên cực hữu này cũng không một chút mặc cảm khi phơi bày lập trường kỳ thị của ông đối với cộng đồng người da đen ở Brazil, mà ông từng đòi "thanh lọc" các khu nhà ổ chuột để giải quyết nạn cướp bóc trên đường phố.

Jair Bolsonaro là một ứng viên gây nhiều chia rẽ trong công luận vì những phát biểu miệt thị phụ nữ, bài trừ người đồng tính, phân biệt chủng tộc. Ông bị một nửa dân số Brazil chống đối. Từ nay tới ngày bầu cử vòng hai, sẽ có nhiều cuộc xuống đường. Trong cuộc vận động tranh cử trước vòng một, hàng trăm nghìn người biểu tình thuộc cánh tả và nữ giới đã xuống đường, chống ứng viên Bolsonaro. Những tuần lễ tới đây chắc chắc sẽ đầy sóng gió.

Vào ngày 6/9/2018, ông Bolsonaro đã bị đâm bằng dao ở Sao Paulo. Cùng ngày ông này ra viện (29/9), nhiều cuộc biểu tình rầm rộ đã diễn ra ở hơn 30 thành phố tại Brazil, với khẩu hiệu (tạm dịch: "Không bầu cho ông ta" để phản đối ứng cử viên Bolsonaro.

Nếu ông Bolsonaro thắng cử vòng hai, Brazil sẽ rơi vào sóng thần dân túy giống như Mỹ hiện giờ dưới quyền của Tổng thống Donald Trump. Bởi vì trong cùng một lúc, các cuộc bầu cử khác (thống đốc bang, thượng viện), ba người con trai của Bolsonaro cùng với nhiều thành viên Đảng xã hội - tự do của ông Bolsonaro đã giành được thắng lợi tại nhiều bang lớn, nâng số nghị sĩ của đảng này từ 3 lên hơn 50 người tại Nghị viện. Tin chắc thắng lợi trong tầm tay, ông Bolsonaro cam kết một trị liệu sốc cho nền kinh tế đất nước. Nếu trở thành tổng thống, ông sẽ dự tính tiến hành một loạt các biện pháp tư hữu hóa và cải cách chế độ hưu bổng.

Th.Long

AFP

Share on Google+
dung ky vong gia dau som tang tro lai

Đừng kỳ vọng giá dầu sớm tăng trở lại

Hãy nhanh chóng thích nghi với mức giá dầu hiện nay, hay thậm chí thấp hơn nữa khi lượng cung ngày càng vượt quá nhu cầu. Đừng kỳ vọng giá dầu sẽ tăng trở lại trong thời gian ngắn, chuyên gia năng lượng Luay Al-Khatteeb ...
  • vietdragon-land